KỂ CHUYỆN VỀ TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH
THÁNG 01/2026
Bác Hồ với tinh thần tự học
Người kể: Đồng chí Phạm Thị Ngọc Ly – Chủ tịch Công đoàn
Mùa hè năm 1911, Bác đặt chân lên đất Pháp, đối với Bác, kể từ thời điểm đó mọi việc từ sinh hoạt hàng ngày, tới công việc, nhằm tìm ra con đường cứu nước, cứu dân đều phải sử dụng tiếng Pháp. Vì thế, nếu không biết tiếng Pháp thì thật là “trở ngại lớn nhất trên con đường tìm đường cứu nước, cứu dân”. Bác đã đặt ra quyết tâm “Nhất định phải học nói, học học viết cho kỳ được và Bác đã tìm ra được phương pháp học cho riêng mình dù trong hoàn cảnh thiếu thốn, khó khăn.
Ngay khi còn trên chuyến tàu sang Pháp (La-tu-so To-rê-vin, dưới các tên Văn Ba) mỗi lúc rảnh rỗi. Bác thường tìm đến hai người lính trẻ đi cùng chuyến tàu để học đọc và viết tiếng Pháp. Họ cho Bác mượn những quyển sách nhỏ in tiếng Pháp. Muốn biết rõ về cái gì, muốn biết đồ vật nào đó viết bằng tiếng Pháp như thế nào. Bác đều chỉ tay hỏi. Tối tối sau khi đi làm về. Bác ghi lại những từ mới vào. Học được chữ nào, Bác ghép chúng lại thành câu thực hành
Ban đầu, Bác tập ghép một vài từ, sau ghép thành đoạn dần dần Người tập viết thành từng bài dài. Một thời gian sau, Bác tìm đến các tờ báo của Pháp để xin được viết bài đăng báo. Trong những lần gửi bài, Bác nói với mọi người trong Tòa soạn rằng: “Tôi rất sung sướng nếu bài viết này của tôi được đăng, nhưng dù thế nào cũng xin các đồng chí sửa lỗi tiếng Pháp cho tôi”. Sau mỗi lần bài viết của Bác được đăng báo Bác vui mừng khôn xiết, và theo chỉ dẫn của những chủ bút Bác vẫn không quên xem lại từng câu từng chữ xem bài viết của mình đúng sai chỗ nào. Toàn soạn báo đã sửa lại cho mình ra sao? Bác tập viết di viết lại, khi thì viết diễn giải ra cho dài, lúc là những đoạn ngắn cho súc tích.
Cứ sau mỗi ngày làm việc, dù công việc bận bịu tới đâu. Bác vẫn tranh thủ đọc vài trang tiểu thuyết vừa để giải trí, thư giãn đầu óc lại vừa để trao dồi kiến thức. Bác tập viết những bài phóng sự. Sáng nào Bác cũng viết từ 5 giờ đến 6 giờ rưỡi, tới 7 giờ Bác lại bắt tay vào công việc. Dù trời nóng hay rét Bác cũng không nàn chí. Thấm thoắt thời gian trôi đi, cho đến năm 1922. Bác đã trở thành chủ bút của tờ bảo “Người cùng khổ” viết bằng 3 thứ tiếng. Tên báo bằng tiếng Pháp đặt ở giữa, chữ Ả Rập bên trái và bên phải là chữ Hán, tất cả đều do Bác viết. Do Tòa soạn báo không có Ban biên tập thường xuyên, nên nhiều khi Bác phải “cáng đáng” mọi việc từ khâu sửa chữa, biên tập bài vở tới khâu bán báo
Bài học kinh nghiệm:
Chủ tịch Hồ Chí Minh là hình mẫu điển hình về tinh thần tự học, lấy tự học làm phương thức chủ đạo để phát triển toàn diện bản thân. Việc tự học của Chủ tịch Hồ Chí Minh thể hiện một triết lý nhân văn sâu sắc, dựa trên kế hoạch cụ thể, khoa học, kết hợp ý chí vững vàng và sự sáng tạo trong việc tận dụng thời gian, không gian để học tập hiệu quả. Tấm gương của Người luôn là động lực và nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho mỗi cá nhân trong quá trình xây dựng xã hội học tập hiện đại.
Với đội ngũ giáo viên, tự học đóng vai trò thiết yếu trong bối cảnh xã hội ngày càng đổi mới. Trước sự phát triển của cách mạng công nghiệp 4.0, đặc biệt là ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào hoạt động giáo dục, việc nâng cao tinh thần tự học và đổi mới sáng tạo của giáo viên trở nên cấp thiết. Tự học trong kỷ nguyên số chính là chìa khóa giúp giáo viên chủ động thích ứng với mọi xu hướng phát triển và không bị tụt hậu.